gst image 2

1
སྔོན་གླེང།
GST ཞླེས་པ་ནི་ཨིན་སྐད་དུ་ Goods and Services Tax དང་བྔོད་སྐད་དུ་དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུའི་དཔྱ་ཁྲལ་ཞླེས་འབྔོད། GST Act འམ་དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུའི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་ཁྲིམས་གཞི་དླེ་ནི་འདས་ལྔོ་ ༢༠༡༦ ཟླ་ ༨ པའི་ནང་རྒྱ་གར་གི་གྔོས་ཚོགས་གྔོང་འྔོག་ག཈ིས་སུ་ཁྲིམས་འཆར་གྔོས་ཆྔོད་བྱུང་བ་བཞིན་མང་མྔོས་ཀི་ཐྔོག་ནས་གཏན་འབླེབས་བྱུང་སླེ་ཟླ་ ༩ ནང་རྒྱ་གར་གི་སིད་འཛིན་གི་ཆྔོག་མཆན་ཐྔོབ་པས་འདི་ལྔོ་སླེ་ ༢༠༡༧ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཈ིན་ནས་བཟུང་ལག་བསར་བྱ་འཆར་ཡྔོད་འདུག སིར་ཡུལ་ཆུ་འཐུང་ནས་ཡུལ་ཁྲིམས་འཁླེར་ཞླེས་པ་ལྟར་གནས་ཡུལ་རྒྱ་གར་གི་ཡུལ་ཁྲིམས་ལ་འཕྔོ་གྱུར་དང་སྒྱུར་བཅྔོས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ནའང་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱྔོལ་དུ་འབྱྔོར་བའི་རང་ཅག་བྔོད་མི་རྣམས་ལ་དངྔོས་ཤུགས་གང་རུང་ནས་འབླེལ་བ་ཞིག་ཆགས་ངླེས་པས། དླེར་བརླེན་དླེ་དག་ལ་དྔོ་སྣང་དང་ཤླེས་རྔོགས། དླེ་བཞིན་དླེ་མཐུན་གི་ལག་བསར་དང་བརི་སྲུང་བྱ་དགྔོས་གང་མཆིས་ཡུལ་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པའི་སྔོ་ནས་བྱ་རྒྱུ་ནི་གནས་ཡུལ་རྒྱ་གར་གི་ཁྲིམས་འྔོག་ཏུ་གནས་པའི་རང་རླེ་བྔོད་མི་སི་ཡྔོངས་ཀི་འྔོས་འགན་ཞིག་ཡིན་གཤིས། ལྷག་དྔོན་ད་ལན་གི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་བསྐྱར་བཅྔོས་ཁྲིམས་ཡིག་འདི་ནི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡྔོངས་ཀི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་ལམ་སྔོལ་ནང་འཕྔོ་གྱུར་གི་གྔོམ་སབས་ཆླེན་པྔོ་ཞིག་དང་ཤུགས་རླེན་ཟབ་མྔོ་ཞིག་ཡྔོང་ངླེས་པའི་ཁྲིམས་གཞི་ཞིག་ཏུ་ངྔོས་འཛིན་བཞིན་ཡྔོད་པས། རང་ཅག་བྔོད་མི་སི་བྱིངས་དང་སྔོས་སུ་ཚོང་ག཈ླེར་གི་ལས་རིགས་ལ་འཇུག་བཞིན་པའི་བྔོད་མི་རྣམས་ཀིས་རང་དྔོན་རང་གཅླེས་ཀི་སྔོ་ནས་དཔྱ་ཁྲལ་གི་ལམ་སྔོལ་གསར་པ་དླེ་ལ་དྔོ་སྣང་དང་ཤླེས་རྔོགས། ཁྲིམས་མཐུན་གི་ལག་བསར་དང་བརི་སྲུང་བྱ་དགྔོས་གང་མཆིས་ལ་རྒྱུས་ལྔོན་བྱ་རྒྱུ་དང། གཙོ་ཆླེར་རང་རླེ་བྔོད་མི་གནས་ཡུལ་གི་གཞི་ཆགས་ཁག་གི་ས་གནས་སྔོ་སྔོའི་ངྔོས་ནས་འགན་རང་ཁུར་གི་སྔོ་ནས་དཔྱ་ཁྲལ་གི་ལམ་སྔོལ་གསར་པ་དླེའི་ཐྔོག་ཆླེད་ལས་སྔོབ་སྔོན་པ་གདན་ཞུས་ཀིས་ས་གནས་སྔོ་སྔོའི་མང་ཚོགས་ཀི་ཁྲྔོད་དུ་གྔོ་རྔོགས་སླེལ་ཏླེ་སྐབས་དུས་སྔོ་སྔོར་དཔྱ་ཁྲལ་གི་ལམ་སྔོལ་གསར་པ་དླེའི་ནང་ཐྔོ་འགྔོད་དང་ལག་བསར་ཞུ་ཕྔོགས་ཐད་འགལ་འཛོལ་དང་འཐུས་ཤྔོར་མླེད་པ་ཞིག་ཀང་ཞུ་གལ་ཆླེ། འདི་ག་ནང་སིད་ལས་ཁུངས་ཀི་ངྔོས་ནས་ཀང་སྣླེ་འཁྲིད་ཀི་འགན་ཁུར་ཞིག་བླངས་སླེ་མང་ཚོགས་རྣམས་ལ་གྔོ་རྔོགས་སླེལ་སད་དཔྱ་ཁྲལ་གི་ལམ་སྔོལ་གསར་པ་དླེའི་སྐྔོར་ཤླེས་རྔོགས་བྱ་གལ་གི་གནས་དྔོན་ཁག་ཅིག་མཁྔོ་བསྡུ་བྱས་ཏླེ་བྔོད་ཡིག་ཏུ་ཕབ་སྒྱུར་ཞུས་ཡྔོད་པས་དླེ་ལའང་གཟིགས་ཞིབ་ཀིས་ཤླེས་རྔོགས་བྱ་དགྔོས་གང་མཆིས་ལ་དྔོ་སྣང་ཞུ་རྒྱུར་སྐུལ་འདླེབས་ཞུ་བཞིན་ཡྔོད།
2
དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུའི་དཔྱ་ཁྲལ།(GST)
ཚན་པ་ ༡།
དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུའི་ཁྲིམས་གཞིའི་ནང་བཀྔོལ་སྔོད་ཆླེ་བའི་གཞི་རའི་བརྡ་ཆད་ཁག
• GST & GST rate
• Supply, Supplier, Supply Chain
• Intra-State Supply & Inter-State Supply
• Inward Supply and Outward Supply
• Inputs and Input Services
• Capital goods
• Input Tax
• Input Tax credit.
གཞི་རའི་བརྡ་ཆད་ཁག
 GST ནི་ཨིན་སྐད་དུ་ Goods and Services Tax དང་བྔོད་སྐད་དུ་དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུའི་དཔྱ་ཁྲལ་ཞླེས་ཟླེར།
 GST ནི་དབུས་དང་མངའ་སླེ་གཞུང་ག཈ིས་ཀས་དངྔོས་ཟྔོག་གམ། ཡང་ན་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གངས་གཅིག་མཚུངས་ཤིག་གི་སླེང་དུ་ཁྲལ་ཐླེངས་ག཈ིས་འགླེལ་འཇལ་དགྔོས་པའི་ཁྲལ་ཞིག་ཡིན།
 གལ་སིད་དངྔོས་ཟྔོག་཈ྔོ་ཚོང་བྱླེད་མཁན་ག཈ིས་ཀའམ། ཡང་ན་ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་དང་བྱ་ཡུལ་ག཈ིས་ཀ་མངའ་སླེ་གཅིག་གི་ནང་གནས་ཡྔོད་ཚེ་དླེའི་སྐབས་ GST སྔོད་དགྔོས་པ་དླེ་ལ་ cGST དང་ sGST ཟླེར།
 གལ་སིད་དངྔོས་ཟྔོག་཈ྔོ་ཚོང་བྱླེད་མཁན་ག཈ིས་ཀའམ། ཡང་ན་ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་དང་བྱ་ཡུལ་ག཈ིས་ཀ་མངའ་སླེ་ཐ་དད་ག཈ིས་ཀི་ནང་གནས་ཡྔོད་ཚེ་དླེའི་སྐབས་ GST སྔོད་དགྔོས་པ་དླེ་ལ་ iGST ཟླེར།
 GST Rate ཞླེས་པ་ནི་ GST འམ་དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུའི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་བརྒྱ་ཆ་གཏན་འབླེབས་ཟིན་པ་ 0%, 5%, 12%, 18% འམ་ཡང་ན་ 28% བཅས་གང་རུང་ལ་གྔོ །
3
ད་ལྟའི་དབུས་ཀི་ཐྔོན་སྐྱླེད་ཁྲལ་དང་མ་གནས་བསྣན་པའི་ཁྲལ་(VAT)ལམ་སྔོལ་ནང་གི་ཚོང་སྒྱུར།
1. མ་གནས་བསྣན་པའི་ཁྲལ་འབབ་ཨང་གངས་/དབུས་ཀི་ཚོང་ཁྲལ་ཨང་གངས་/དབུས་ཀི་ཐྔོན་སྐྱླེད་ཁྲལ་འབབ་ཀི་ཐྔོ་འགྔོད་ཨང་གངས།
2. ཚོང་མཁན། ཨླེ་སི་སི་སྦར་མཱ་ནཱ། ས་གནས་སྦི་ལཱ་སི་པུར།
3. ཈ྔོ་མཁན། མ་ཧཱ་ཇཱན་སླེལ་སླེ། ས་གནས་རྡ་རམ་ས་ལ།
4. དངྔོས་ཟྔོག་གི་ངྔོ་བྔོ་དང་འབྔོར་ཚད། ཨར་འདམ། དྔོ་པྔོ་ ༡༠༠༠།
5. དངྔོས་ཟྔོག་གི་མ་གནས་རིན་གྔོང། སྔོར་ ༣,༠༠,༠༠༠།
6. དབུས་ཀི་ཐྔོན་སྐྱླེད་ཁྲལ་འབབ་ཀི་བརྒྱ་ཆ་དང་རིན་གྔོང། @༡༠% སྔོར་ ༣༠,༠༠༠།
7. དབུས་ཀི་ཐྔོན་སྐྱླེད་ཁྲལ་འབབ་ཐླེ་བའི་མ་གནས་རིན་གྔོང། སྔོར་ ༣,༣༣,༠༠༠།
8. མ་གནས་བསྣན་པའི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་བརྒྱ་ཆ་དང་རིན་གྔོང། @༡༠% སྔོར་ ༣༣,༠༠༠། ཡང་ན།
9. དབུས་ཀི་ཚོང་ཁྲལ་བརྒྱ་ཆ་དང་རིན་གྔོང། @༢% སྔོར་ ༦༦༠༠།
GST ཡི་ལམ་སྔོལ་ནང་གི་ཚོང་སྒྱུར།
 GST ངྔོ་རགས་ཨང་གངས། xxxxxxxxxxxxxxx
 ཚོང་མཁན་གི་མིང། ཨླེ་སི་སི་སྦར་མཱ་ནཱ། ས་གནས་སྦི་ལཱ་སི་པུར།
 ཈ྔོ་མཁན། མ་ཧཱ་ཇཱན་སླེལ་སླེ། ས་གནས་རྡ་རམ་ས་ལ།
 དངྔོས་ཟྔོག་གི་ངྔོ་བྔོ། ཨར་འདམ།
 འབྔོར་ཚད། དྔོ་པྔོ་ ༡༠༠༠།
 མ་གནས་རིན་གྔོང། སྔོར་ ༣,༠༠,༠༠༠།
 GST བརྒྱ་ཆ། ༡༨%
 cGST @9% སྔོར་ ༢༧,༠༠༠།
 sGST @9% སྔོར་ ༢༧,༠༠༠།
4
GST ཡི་ལམ་སྔོལ་ནང་གི་ཚོང་སྒྱུར།
 GST ངྔོ་རགས་ཨང་གངས། xxxxxxxxxxxxxxx
 ཚོང་མཁན་གི་མིང། ཨླེ་སི་སི་སྦར་མཱ་ནཱ། ས་གནས་སྦི་ལཱ་སི་པུར།
 ཈ྔོ་མཁན། ནཱ་ཐཱ་སིངྷ་དང་བུ་སྤུན། ས་གནས་རྔོ་པར(པན་ཇབ)
 དངྔོས་ཟྔོག་གི་ངྔོ་བྔོ། ཨར་འདམ།
 འབྔོར་ཚད། དྔོ་པྔོ་ ༡༠༠༠།
 མ་གནས་རིན་གྔོང། སྔོར་ ༣,༠༠,༠༠༠།
 GST བརྒྱ་ཆ། ༡༨%
 iGST @༡༨% སྔོར་ ༥༤,༠༠༠།
དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུའི་ཁྲིམས་གཞིའི་ནང་བཀྔོལ་སྔོད་ཆླེ་བའི་གཞི་རའི་བརྡ་ཆད་ཁག
 Supply ཞླེས་པ་ནི་དངྔོས་ཟྔོག་གམ། ཡང་ན་ཞབས་ཞུ། ཡང་ན་ག཈ིས་ཀ་ཕིར་ཚོང་ངམ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་པའི་རྣམ་པ་ཡྔོངས་རྔོགས་ལ་གྔོ །
 Supplier ཞླེས་པ་ནི་དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུ་གང་རུང་ངམ། ཡང་ན་ག཈ིས་ཀ་ཚོང་ག཈ླེར་རམ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་གི་གང་ཟག་ལ་གྔོ
 Supply Chain ཞླེས་པ་ནིདངྔོས་ཟྔོག་ཚོང་ག཈ླེར་རམ། ཡང་ན་ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་སྐབས་དླེ་ག཈ིས་བཟྔོ་སྐྲུན་བྱླེད་མཁན་ནམ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་ནས་མཐར་཈ླེར་སྔོད་བྱླེད་མཁན་བར་བརྒྱུད་དགྔོས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡྔོད་པ་དླེ་ལ་ཟླེར། Supply Chain ནང་གི་བརྒྱུད་རིམ་སྣ་ཚོགས་པ་ནིིཿ
1. བཟྔོ་སྐྲུན་བྱླེད་མཁན། སླེབ་ཚོང་རྒྱག་མཁན་ནམ། ཡང་ན་བགྔོ་འགླེམས་བྱླེད་མཁན། སིལ་ཚོང་བྱླེད་མཁན། མཐར་཈ླེར་སྔོད་བྱླེད་མཁན།
5
2. བཟྔོ་སྐྲུན་བྱླེད་མཁན་ ༡། བཟྔོ་སྐྲུན་བྱླེད་མཁན་ ༢། སླེབ་ཚོང་རྒྱག་མཁན། མཐར་཈ླེར་སྔོད་བྱླེད་མཁན།
3. ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན། ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱ་ཡུལ།
4. ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་ ༡། ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་ ༢། ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱ་ཡུལ།
 Intra-State Supply ཞླེས་པ་ནི་དངྔོས་ཟྔོག་཈ྔོ་ཚོང་བྱླེད་མཁན་ནམ། ཡང་ན་ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་དང་བྱ་ཡུལ་གི་གང་ཟག་ག཈ིས་ཀ་མངའ་སླེ་གཅིག་གི་ནང་ཡྔོད་སྐབས་སུ་ཕན་ཚུན་དངྔོས་ཟྔོག་གམ་ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་པ་ཞིག་ལ་གྔོ །
 Inter-State Supply ཞླེས་པ་ནི་དངྔོས་ཟྔོག་཈ྔོ་ཚོང་བྱླེད་མཁན་ནམ། ཡང་ན་ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་དང་བྱ་ཡུལ་གི་གང་ཟག་ག཈ིས་ཀ་མངའ་སླེ་ཐ་དད་ག཈ིས་ཀི་ནང་ཡྔོད་སྐབས་སུ་ཕན་ཚུན་དངྔོས་ཟྔོག་གམ་ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་པ་ཞིག་ལ་གྔོ །
 Inward Supply ཞླེས་པ་ནི་དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུ་གང་རུང་ཞིག་གམ། ཡང་ན་ག཈ིས་ཀ་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་མི་ཞིག་གིས་཈ྔོས་པའམ། ཡང་ན་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་མི་ཞིག་ལ་བྱུང་བའི་དྔོན།
 Outward Supply ཞླེས་པ་ནི་དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུ་གང་རུང་ཞིག་གམ། ཡང་ན་ག཈ིས་ཀ་཈ླེར་སྔོད་པ་དང་ཚོང་ཤག་གང་རུང་ཞིག་ལའམ། ཡང་ན་ག཈ིས་ཀར་འཚོང་བའམ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་པའི་དྔོན།
 Input ཞླེས་པ་ནི་ཚོང་ག཈ླེར་གི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དུའམ། ཡང་ན་ཚོང་ག཈ླེར་གི་བྱ་གཞག་གྔོང་མཐྔོར་གཏྔོང་བའི་ནང་བཀྔོལ་སྔོད་བྱས་པའམ་བྱ་རྒྱུར་དམིགས་པའི་བཟྔོ་ལས་རྒྱུ་ཆ་(capital goods)ཕུད་པའི་དངྔོས་ཟྔོག་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་གྔོ ། དཔླེར་ན། བརྙན་འཕིན་འཕྲུལ་ཆས་ཚོང་མཁན་ཞིག་གིས་ཚོང་ག཈ླེར་གི་བྱ་གཞག་གྔོང་མཐྔོར་གཏྔོང་དྔོན་དུ་བརྙན་འཕིན་འཕྲུལ་ཆས་ཁྔོ་ན་ཙམ་཈ྔོ་སྒྲུབ་བྱླེད་པ་མ་ཡིན་པར་ད་དུང་བརྙན་འཕིན་འཇྔོག་སའི་འདྲུད་ཐླེན་འཁྔོར་ལྔོ་དང། བརྙན་འཕིན་གི་ཁླེབས། གྔོག་ཤུགས་སྔོམ་བྱླེད་ཀི་འཕྲུལ་ཆས་ལ་སྔོགས་པ་རྣམས་བརྙན་འཕིན་འཕྲུལ་ཆས་དང་ལྷན་དུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱ་ཆླེད་དུ་཈ྔོ་སྒྲུབ་བྱླེད་སིད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡྔོད།
ཁྔོང་གིས་ད་དུང་གྔོག་གི་སར་ཁུང་(socket)དང་མཐུད་སྔོ།(switch) ཡིག་ཆས། དླེ་བཞིན་དངྔོས་ཟྔོག་གཞན་ཁག་ཅིག་བཅས་རང་཈ིད་ཀི་ཚོང་ཁང་ནང་མཁྔོ་འདྔོན་བྱ་ཆླེད་དུ་཈ྔོ་སྒྲུབ་བྱ་སིད། དངྔོས་ཟྔོག་དླེ་དག་ཚང་མ་ནི་ཚོང་ག཈ླེར་གི་བྱ་གཞག་གྔོང་མཐྔོར་གཏྔོང་དྔོན་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་རླེད།
6
དླེར་བརླེན་བརྙན་འཕིན་འཕྲུལ་ཆས་དང་དླེ་འབླེལ་གི་དངྔོས་ཟྔོག་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་བརྙན་འཕིན་འཕྲུལ་ཆས་ཀི་ཚོང་ག཈ླེར་བྱ་གཞག་གྔོང་མཐྔོར་གཏྔོང་བའི་ནང་བཀྔོལ་སྔོད་བྱླེད་པའམ། བྱ་རྒྱུར་དམིགས་པའི་ input ཡིན་པ་རླེད།
བརྙན་འཕིན་འཕྲུལ་ཆས་ཚོང་ག཈ླེར་བྱླེད་མཁན་ལ་ input དླེ་དག་ཐྔོབ་ཁྲ་(invoice)དང་ལྷན་དུ་འབྱྔོར་གི་ཡྔོད་པས། ཐྔོབ་ཁྲའི་ནང་ input དླེ་དག་གི་མ་གནས་རིན་གྔོང་རྣམས་གསལ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ད་དུང་དླེ་དག་གི་སླེང་དུ་འགླེལ་བའི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་འབབ་ཀང་གསལ་གི་ཡྔོད།
 Input Service ཞླེས་པ་ནི་ཚོང་ག཈ླེར་གི་བརྒྱུད་རིམ་གི་ནང་དུའམ། ཡང་ན་ཚོང་ག཈ླེར་གི་བྱ་གཞག་གྔོང་མཐྔོར་གཏྔོང་དྔོན་དུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་ཞིག་གིས་བཀྔོལ་སྔོད་བྱས་པའམ། ཡང་ན་བཀྔོལ་སྔོད་བྱ་རྒྱུར་དམིགས་པའི་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གངས་གང་རུང་ཞིག་ལ་གྔོ།
དཔླེར་ན། བརྙན་འཕིན་འཕྲུལ་ཆས་ཚོང་ག཈ླེར་བ་ཞིག་གིས་རང་཈ིད་ཀི་ཚོང་ཁང་ངམ་ཚོང་ཟྔོག་འགླེམས་ཚོང་ཁང་ནང་དུ་གྔོག་བཟྔོ་བའི་ཞབས་ཞུ་དང། དྲ་རྒྱའི་ཞབས་ཞུ། ཏར་འཕིན་ཞབས་ཞུ། ལག་ཐྔོགས་ཁ་པར་དང་གཏན་འཇགས་ཁ་པར་གི་བརྒྱུད་ལམ་ཞབས་ཞུ་ལ་སྔོགས་པ་བཀྔོལ་སྔོད་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད་པ་རླེད།
དླེ་རིགས་ཀི་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གངས་ཡྔོངས་རྔོགས་ལ་ Input Service ཞླེས་འབྔོད་ཀི་ཡྔོད། གང་ལགས་ཞླེས་ན་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གངས་དླེ་རིགས་ནི་བརྙན་འཕིན་འཕྲུལ་ཆས་ཚོང་ག཈ླེར་བའམ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་ཞིག་ལ་རང་཈ིད་ཀི་ཚོང་ག཈ླེར་གི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དུའམ། ཡང་ན་ཚོང་ག཈ླེར་གི་བྱ་གཞག་གྔོང་མཐྔོར་གཏྔོང་རྒྱུར་དགྔོས་གལ་ཆགས་ཡྔོད།
བརྙན་འཕིན་འཕྲུལ་ཆས་ཚོང་ག཈ླེར་བ་ལ་ Input Service དླེ་རིགས་དང་ལྷན་དུ་ཞབས་ཞུ་དླེ་རིགས་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་གིས་འབུལ་བའི་ཐྔོབ་ཁྲ་ཡང་འབྱྔོར་གི་ཡྔོད། ཐྔོབ་ཁྲའི་ནང་ཞབས་ཞུའི་མ་གནས་ཀི་རིན་གྔོང་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དླེ་དག་གི་སླེང་དུ་འགླེལ་བའི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་བརྒྱ་ཆ་དང་རིན་གྔོང་གི་འབབ་ཀང་གསལ་གི་ཡྔོད།
 Capital goods ཞླེས་པ་ནི་དངྔོས་ཟྔོག་གང་ཞིག་གི་མ་གནས་ཀི་རིན་གྔོང་རྣམས་རིས་དླེབ་ནང་མ་རར་ཁ་བསྒྱུར་བྱས་པ་ལ་གྔོ །དླེ་དག་ནི་ཚོང་ག཈ླེར་གི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་དུའམ། ཡང་ན་ཚོང་ག཈ླེར་གི་བྱ་གཞག་གྔོང་མཐྔོར་གཏྔོང་བའི་ནང་བཀྔོལ་སྔོད་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད། རིས་དླེབ་ནང་ཚོང་ག཈ླེར་བ་ཞིག་གིས་ capital goods དླེ་དག་འགྱུར་དཀའི་ཁར་དབང་གི་ངྔོ་བྔོ་ཞིག་གི་ཚུལ་དུ་སྔོན་གི་ཡྔོད་ཅིང་། ལྔོ་ལྟར་སྐུལ་ཟད་ཀི་རིན་འབབ་ཀང་ལླེན་གི་ཡྔོད།
7
དཔླེར་ན། བརྙན་འཕིན་འཕྲུལ་ཆས་ཚོང་ག཈ླེར་བ་ཞིག་གིས་རང་཈ིད་ཀི་ཚོང་ཁང་ངམ། དངྔོས་ཟྔོག་འགླེམས་ཚོང་ཁང་དུ་བཀྔོལ་སྔོད་བྱ་ཆླེད་ཀམ་པུར་ཉར་དང། པར་སྔོག་འཕྲུལ་ཆས། གང་གྔོག ཆུ་གང་བསིལ་འཕྲུལ་ཆས་སྔོགས་པ་཈ྔོ་སྒྲུབ་བྱླེད་སིད།
དངྔོས་ཟྔོག་དླེ་དག་ཚང་མ་ནི་ཕིར་ཚོང་བྱ་ཆླེད་དུ་མ་ཡིན་པར་ཚོང་འབླེལ་གི་དགྔོས་དྔོན་ཞིག་གི་དབང་གིས་དངྔོས་ཟྔོག་འགླེམས་ཚོང་ཁང་དླེ་རང་དུ་བཀྔོལ་སྔོད་བྱ་ཆླེད་ཁྔོ་ནར་ཡིན་པ་རླེད།
Capital goods དླེ་དག་ནི་དངྔོས་ཟྔོག་དླེ་དག་གི་མ་གནས་རིན་གྔོང་དང་དཔྱ་ཁྲལ་གི་འབབ་བཅས་པ་གསལ་བའི་ཐྔོབ་ཁྲ་ཞིག་དང་སྦྲགས་ཏླེ་཈ྔོ་སྒྲུབ་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད།
 Input Tax ཞླེས་པ་ནི་དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གངས་ཁག་ཚུར་཈ྔོ་སྒྲུབ་བམ་མཁྔོ་སྒྲུབ་བྱས་རིགས་ཡྔོངས་རྔོགས་ཀི་སླེང་དུ་འཇལ་བའི་(iGST དང་ cGST, sGST འམ་ utGST) GST ལ་གྔོ །
 Output Tax ཞླེས་པ་ནི་ output supply ཡྔོངས་རྔོགས་ཀི་སླེང་དུ་འཇལ་བའི་(iGST དང་ cGST, sGST འམ་ utGST) GST ལ་གྔོ །
 Input Tax Credit(ITC) ཞླེས་པ་ནི་ input འམ་རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་སླེ། དངྔོས་ཟྔོག་ཚུར་཈ྔོ་སྒྲུབ་བྱས་རིགས་ཡྔོངས་རྔོགས་ཀི་སླེང་དུ་འཇལ་བའི་ GST ཡི་འབབ་ཁྲ་ལ་གྔོ །
ཚན་པ་ ༢།
GST ཡི་དམིགས་བསལ་ཁད་ཆྔོས།(Salient Features of GST)
GST ཡི་ཁད་ཆྔོས་གཙོ་ཆླེ་ཁག
 GST ཡིས་དབུས་དང་མངའ་སླེ་གཞུང་གི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་རྣམ་གངས་ ༡༩ ཡི་ནང་ནས་ ༡༧ མླེད་པར་བཟྔོས་ཏླེ་དླེ་དག་དཔྱ་ཁྲལ་གི་རྣམ་གངས་གཅིག་སླེ་ GST འམ་དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུའི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་ནང་བསྡུ་གི་ཡྔོད།
 དླེས་དངྔོས་ཟྔོག་ཅིག་གི་ཚོང་སྒྱུར་གི་མ་གནས་རིན་གྔོང་གི་ཁྲལ་འབབ་བརྒྱ་ཆ་ ༢༥ ནས་ཆ་སྔོམས་ཀི་བརྒྱ་ཆ་༡༨ ཙམ་གི་བར་ཆུང་དུ་གཏྔོང་གི་ཡྔོད་པས་དངྔོས་ཟྔོག་ཅིག་གི་སླེང་དུ་འགླེལ་བའི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་ཁུར་པྔོ་ཡང་དུ་གཏྔོང་གི་ཡྔོད།
8
 ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གངས་ཁག་གི་སླེང་དུ་འགླེལ་བའི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་འབབ་ནི་བརྒྱ་ཆ་ ༡༥ ནས་ ༡༨ བར་ཅུང་ཟད་ཅིག་འཕར་སིད་ཀང་བཟྔོ་ལས་རྒྱུ་ཆའི་(capital goods)སླེང་དུ་འཇལ་ཟིན་པའི་ sGST འམ་མངའ་སླེའི་དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུའི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་(credit)འདང་ངླེས་ཡྔོད་པའི་རླེན་གིས་ཞབས་ཞུའི་སི་ཡྔོངས་ཀི་མ་གནས་རིན་གྔོང་འཕར་མི་སིད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡྔོད།
 དཔྱ་ཁྲལ་ནི་ཐྔོན་སླེལ་གི་བརྒྱུད་རིམ་(supply chain)ནང་གི་ཚོང་སྒྱུར་ཐམས་ཅད་ཀི་མ་གནས་རིན་གྔོང་སླེང་འཇལ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད།
 ཐྔོན་སླེལ་བརྒྱུད་རིམ་(supply chain)ནང་གི་ཚོང་སྒྱུར་ཅིག་གི་སླེང་དུ་འཇལ་བའི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་(credit)དླེ་ནི་ཚོང་སྒྱུར་རླེས་མ་ཞིག་གི་སླེང་འཇལ་དགྔོས་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་ཆག་ཡང་གཏང་རྒྱུར་བཀྔོལ་སྔོད་བྱ་ཆྔོག
ཐྔོ་འགྔོད།(Registration)
 ཐྔོ་འགྔོད་སན་ཞུ་འབུལ་཈ིན་ནས་ལས་཈ིན་གསུམ་གི་དུས་ཡུན་ནང་ཐྔོ་འགྔོད་གསར་པར་ཆྔོག་ཆན་སྔོད་ཀི་ཡྔོད།
 ཐྔོ་འགྔོད་ནི་མངའ་སླེ་རིམ་པ་བཞིན་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད།
 ཐྔོ་འགྔོད་སན་ཞུ་འབུལ་མཁན་གི་ཚོང་ག཈ླེར་བྱླེད་སའི་ས་ཁང་ཁྔོར་ཡུག་ལ་ཁུངས་སྐྱླེལ་ཞིབ་དཔྱད་བྱླེད་ཀི་མླེད་ཀང་སྦྲགས་ཐྔོག་ནས་ཐྔོ་འགྔོད་བྱས་རིགས་ལ་཈ླེན་ཚབས་ཆླེ་ཆུང་གི་གནས་བབས་ལ་གཞིགས་ཏླེ་དམིགས་བསལ་གི་གནས་ཚུལ་ཡྔོད་རིགས་ལ་ཁུངས་སྐྱླེལ་ཞིབ་དཔྱད་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད།
ཆག་ཡང་ཚད་གཞི།(Threshold Exemption)
 ཆག་ཡང་གི་ཚད་གཞི་ནི་ལྔོ་འཁྔོར་གི་ཕྔོགས་བསྔོམས་ཡྔོང་འབབ་(Annual Aggregate Turnover AAT)ལ་གཞིར་བཟུང་སླེ་གཏན་འབླེབས་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད།
 ཆག་ཡང་ཐྔོབ་པའི་ཚོང་ག཈ླེར་བ་ཞིག་གིས་ GST སྔོད་དགྔོས་ཀི་མླེད་པས་དླེར་བརླེན་ GST ཡི་དགྔོས་དྔོན་དུ་རིས་ཁྲ་཈ར་འཇྔོག་བྱླེད་པའམ། ཡང་ན་ཐྔོ་འགྔོད་བྱླེད་པ་སྔོགས་གང་ཡང་བྱླེད་དགྔོས་ཀི་མླེད།
9
 ཆག་ཡང་གི་ཚད་གཞི་ནི་སི་ཡྔོངས་ནས་ཧིན་སྔོར་འབུམ་ ༢༠ མན་ལ་ཡིན་ཞིང་དམིགས་བསལ་གི་སླེར་གཏྔོགས་པའི་མངའ་སླེ་ཁག་(ཇམ་མུ་དང་ཀསིར། ཧི་མ་ཅལ། ཨུ་ཏར་ཁཱང། སིག་ཀིམ། དླེ་བཞིན་བྱང་ཤར་མངའ་སླེ་ཁག་བདུན་བཅས་)གི་ནང་ཆག་ཡང་གི་ཚད་གཞི་ནི་ཧིན་སྔོར་འབུམ་ ༡༠ མན་ནས་ཡིན་པ་རླེད།
 ༼AAT ཞླེས་པ་ནི་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཡྔོངས་ནང་བཀྔོལ་སྔོད་བྱས་པའི་གཏན་འཇགས་རིས་དླེབ་ཨང་གངས་ (PAN) གཅིག་གི་སླེང་དུ་ཁྲལ་ཐྔོབ་རུང་དང་ཐྔོབ་མི་རུང་བ། ཆག་ཡང། དླེ་བཞིན་ཁྲལ་བརྒྱ་ཆ་ཀླད་གྔོར་ཐྔོབ་པའི་ཞབས་ཞུ་དང་དངྔོས་ཟྔོག་ཚོང་སྒྱུར་དང་མཁྔོ་འདྔོན་བྱས་རིགས་ཡྔོངས་རྔོགས་ཀི་ཁྔོན་བསྔོམས་པའི་མ་གནས་རིན་གྔོང་ལ་གྔོ་བ་རླེད། ༽
ལྔོ་འཁྔོར་གི་ཕྔོགས་བསྔོམས་ཡྔོང་འབབ།(Annual Aggregate Turnover, AAT)
ཨ་ཇཱླེ་ནི་གྔོག་བཟྔོ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྡ་རམ་ས་ལའི་མླེཀ་ལྔོ་གྷན་ཇི་ས་གནས་སུ་ཚོང་ཁང་ཞིག་ཀང་ག཈ླེར་གི་ཡྔོད་། སི་དྷ་སྦ་རི་ས་གནས་སུ་ཁྔོ་ལ་ས་ཞིང་ཞིག་ཡྔོད་པ་དླེའི་སླེང་ཁྔོས་འབས་དང་ཚལ། ཤིང་ཏྔོག་སྔོགས་འདླེབས་འཛུགས་ཀིས་ཕིར་ཚོང་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད། པ་ཐཱན་ཀྔོ་ཌི་རུ་ཁྔོར་ཁང་པ་ཞིག་ཡྔོད་པ་དླེ་ནི་གཞན་ལ་ཁང་གར་བཏང་ཡྔོད་པས་ཁྔོའི་ཡྔོང་འབབ་ནི་གཤམ་གསལིཿ
༡། གྔོག་བཟྔོ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཞབས་ཞུའི་ཡྔོང་འབབ་ནི་ཟླ་རླེར་སྔོར་ ༡༥,༠༠༠ དང་ལྔོ་འཁྔོར་གཅིག་ལ།
=༡,༨༠,༠༠༠
༢། ཚོང་ཁང་ནང་ཚོང་ག཈ླེར་བྱས་པའི་ཡྔོང་འབབ་ནི་ཟླ་རླེར་སྔོར་ ༦༠,༠༠༠དང་ལྔོ་འཁྔོར་གཅིག་ལ།
༧,༢༠,༠༠༠
༣། འབྲུ་རིགས་དང་ཚལ། ཤིང་ཏྔོག་བཅས་བཙོངས་པའི་ཡྔོང་འབབ་ནི།
༥༠,༠༠༠
༤། པ་ཐཱན་ཀྔོ་ཌི་ཡི་ཁང་པ་ནས་ཁང་ག་(ཞབསཞུ་)ཟླ་རླེར་སྔོར་ ༥,༠༠༠
༦༠,༠༠༠
ལྔོ་འཁྔོར་གི་ཕྔོགས་བསྔོམས་ཡྔོང་འབབ་ནི།
=༡༠,༡༠,༠༠༠
ཧི་མ་ཅལ་ནང་ཆག་ཡང་གི་ཚད་གཞི་ནི་སྔོར་འབུམ་ ༡༠ མན་ཡིན་པས་དླེར་བརླེན་ཨ་ཇཱླེ་ནི་ཐྔོ་འགྔོད་བྱ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད།
10
Composition Scheme / མ཈མ་བསྡུས་འཆར་གཞི།
 གྔོང་དང་མཚུངས་པར་འདིར་འདམ་ཀ་བྱ་ཆྔོག་པའི་མ཈མ་བསྡུས་ཀི་ཚད་གཞི་ཞིག་ཡྔོད་རྒྱུ་རླེད།(AATསྔོར་འབུམ་ ༥༠།) ལྔོ་འཁྔོར་གི་ཕྔོགས་བསྔོམས་ཡྔོང་འབབ་(AAT) སྔོར་འབུམ་ ༡༠ འམ་ ༢༠ ནས་སྔོར་འབུམ་ ༥༠ བར་ཡྔོད་པའི་ཚོང་ག཈ླེར་བ་རྣམས་ཀིས་འཆར་གཞི་འདི་འདླེམས་ཆྔོག་པ་རླེད། འཆར་གཞི་དླེའི་ནང་མ཈མ་བསྡུས་ཚོང་ག཈ླེར་བ་ཚོས་བྱ་དགྔོས་པ་ནིིཿ
 ༡། ཐྔོ་འགྔོད་བྱླེད་པ།
 ༢། nominal tax ཞིག་འཇལ་བ།
 ༣། ཐྔོ་འགྔོད་ཀི་རིམ་པ་ཉུང་ཤས་ཤིག་཈ར་བ།
 ༤། དངྔོས་ཟྔོག་ཚུར་཈ྔོ་སྒྲུབ་བམ། ཡང་ན་ཕར་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་རིགས་ཀི་སླེང་དུ་འཇལ་བའི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་གཅྔོག་ཆ་རྣམས་གཏྔོང་ལླེན་གང་ཡང་མི་བྱླེད་པ།
 དླེ་ལྟར་ནའང་འཆར་གཞི་འདི་ལག་བསར་བྱླེད་མི་ཆྔོག་པ་ཁག་ནིིཿ
 ༡། མངའ་སླེ་ཕན་ཚུན་བར་ཚོང་ག཈ླེར་བྱླེད་མཁན་རྣམས་དང་།
 ༢། ཟ་ཁང་གི་འཐུང་ཆའི་རིགས་དང་ཟས་རིགས་ཚོང་ག཈ླེར་བྱས་རིགས་ལ་མ་གཏྔོགས་དླེ་མིན་གི་ཞབས་ཞུའི་རྣམ་གངས་ཡྔོངས་རྔོགས་ལ།
ཚོང་སྒྱུར་གི་ཐྔོབ་འཛིན་དང་དཔྱ་ཁྲལ་གི་ཐྔོབ་ཁྲ (Bill of Supply and Tax Invoice)
 ཆག་ཡང་ཐྔོབ་པའི་ཚོང་ག཈ླེར་བའམ། ཡང་ན་མ཈མ་བསྡུས་ཚོང་ག཈ླེར་བ་ཞིག་གིས་སླེལ་བའི་ཞབས་ཞུ་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་པའམ། ཡང་ན་དངྔོས་ཟྔོགས་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་རིགས་ཀི་དཔང་རགས་གསལ་བའི་ཡིག་ཆ་དླེ་ལ་ཚོང་སྒྱུར་གི་ཐྔོབ་འཛིན་ནམ་ Bill of Supply ཞླེས་འབྔོད་ཀི་ཡྔོད།
 རྒྱུན་ལྡན་གི་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཞིག་གིས་སླེལ་བའི་གྔོང་དང་མཚུངས་པའི་ཡིག་ཆ་དླེ་ལ་དཔྱ་ཁྲལ་གི་ཐྔོབ་ཁྲའམ་ TAX INVOICE ཞླེས་འབྔོད་ཀི་ཡྔོད། ཡིག་ཆ་དླེའི་ནང་འགླེལ་བརྔོད་གཞན་མང་དག་ཅིག་ཡྔོད་པའི་ཁྔོངས་ནས་
11
HSN code དང་འབྔོར་ཚད། མ་གནས་རིན་གྔོང། དླེ་བཞིན་ iGST འམ། cGST དང་ sGST སྔོགས་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་ཐྔོབ་རུང་གི་རང་བཞིན་དང་གངས་ཚད་ཀང་གསལ་གི་ཡྔོད།
 Bill དང་ Invoice གི་ཁད་པར་འདི་ནི་ Bill of Supply ལ་ ITC འམ་རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ཐྔོབ་ཀི་མླེད་པ་དླེ་ཁ་གསལ་བཟྔོ་ཆླེད་དུ་རླེད།
 དླེ་ལྟར་མ཈མ་བསྡུས་ཚོང་ག཈ླེར་བ་(composition dealer)ཞིག་གིས་ཐ་ན་ GST སད་ཡྔོད་ནའང་ཁྔོས་མཁྔོ་འདྔོན་བྱས་པའི་ཞབས་ཞུའམ། ཡང་ན་དངྔོས་ཟྔོག་རྣམས་ལ་ ITC ཐྔོབ་རུང་མ་ཡིན་པ་རླེད།
རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ཐྔོབ་རུང་གི་གནས་སངས།(Admissibility of Input Tax Credit (ITC)
 མ཈མ་བསྡུས་ཚོང་ག཈ླེར་བ་རྣམས་ཕུད་པའི་གཞན་ཐྔོ་འགྔོད་བྱས་ཡྔོད་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཚང་མར་རང་཈ིད་ཀི་ཚོང་ལས་གྔོང་མཐྔོར་གཏང་རྒྱུའམ། ཡང་ན་ཚོང་ལས་ནང་བླེད་སྔོད་བྱས་པའམ་བྱ་རྒྱུར་དམིགས་པའི་ input (དླེའི་ནང་ capital goods འདུས་ཡྔོད་) དང་ input services ཡི་སླེང་དུ་ ITC ཐྔོབ་རུང་ཡྔོད་པ་རླེད། འྔོན་ཀང་ཐྔོབ་རུང་དླེའང་གཤམ་གསལ་གི་ཆ་རླེན་ཁག་ཚང་དགྔོས་ཀི་ཡྔོདིཿ
 ཈ྔོ་མཁན་ལ་དགྔོས་ངླེས་ཀི་ཐྔོབ་ཁྲའམ(invoice)། ཡང་ན་ཡྔོང་བསད་བརྡ་འཛིན་(debit note)དགྔོས་པ་རླེད།
 ཐྔོབ་ཁྲ་གཞིར་བཟུང་ GST ཆ་ཚང་བ་འཇལ་ཟིན་པ།
 ཐྔོབ་ཁྲ་གཞིར་བཟུང་གི་ཞབས་ཞུའམ། ཡང་ན་དངྔོས་ཟྔོག་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་པ་རྣམས་཈ྔོ་མཁན་ལ་འབྱྔོར་བའམ་ཐྔོབ་ཟིན་པ།
 ཈ྔོ་མཁན་གིས་ GSTR-3 return འགླེངས་འབུལ་ཞུས་ཟིན་པ།
 GSTR-3 return གཞིར་བཟུང་ཁྲལ་འབབ་ཀི་ཚད་གཞི་གཏན་འབླེབས་ཟིན་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་ཡྔོངས་རྔོགས་འཇལ་ཟིན་པ།
12
རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་དགླེ་ཚན།(Availment of ITC)
 གལ་སིད་ཚོང་པ་དང་཈ྔོ་མཁན་ག཈ིས་ཀ་མངའ་སླེའམ། ཡང་ན་དབུས་གཞུང་གི་འཛིན་སྐྱྔོང་ས་ཁུལ་གཅིག་མཚུངས་ ཤིག་གི་ནང་གནས་ཡྔོད་ཚེ་ཚོང་པས་ cGST དང་ sGST/utGST སྔོད་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད།
 ཈ྔོ་མཁན་ལ་ cGST དང་ sGST/utGST གཅིག་མཚུངས་དླེ་རང་གི་ ITC འཐྔོབ་ཀི་ཡྔོད།
 གལ་སིད་཈ྔོ་མཁན་དླེ་མངའ་སླེའམ། ཡང་ན་དབུས་གཞུང་གི་འཛིན་སྐྱྔོང་ས་ཁུལ་གཞན་ཞིག་གི་ནང་གནས་ཡྔོད་ཚེ་ཚོང་པས་ iGST སྔོད་དགྔོས་ཤིང། ཈ྔོ་མཁན་ལ་ད་དུའང་ iGST ཡི་ ITC འཐྔོབ་ཀི་ཡྔོད།
 གལ་སིད་཈ྔོ་མཁན་དླེ་ད་ཆ་ཚོང་པར་འགྱུར་ཏླེ་རང་཈ིད་ཀི་མངའ་སླེའི་ནང་དུ་ཞབས་ཞུ་དང་དངྔོས་ཟྔོག་གང་རུང་ཚོང་ག཈ླེར་བྱས་ཚེ་ཁྔོས་ cGST དང་ sGST སྔོད་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད།
 གལ་སིད་ཁྔོས་དངྔོས་ཟྔོག་རྣམས་མངའ་སླེ་གཞན་ཞིག་གི་ནང་དུ་ཡྔོད་པའི་཈ྔོ་མཁན་ཞིག་ལ་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་ཚེ་ཁྔོས་ iGST སྔོད་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད།
ITC – 2 བཀྔོལ་སྔོད།(Utilization of ITC)
 iGST ཡི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ནི་གྔོ་རིམ་བཞིན་ iGST དང་ cGST, sGST སྔོད་རྒྱུར་བཀྔོལ་སྔོད་བྱ་ཆྔོག
 cGST ཡི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ནི་གྔོ་རིམ་བཞིན་དང་པྔོ་ cGST དང་དླེ་ནས་ iGST སྔོད་རྒྱུ་ཁྔོ་ནར་བཀྔོལ་སྔོད་བྱ་ཆྔོག
 sGST ཡི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ནི་གྔོ་རིམ་བཞིན་དང་པྔོ་ sGST དང་དླེ་ནས་ iGST སྔོད་རྒྱུ་ཁྔོ་ནར་བཀྔོལ་སྔོད་བྱ་ཆྔོག
 cGST དང་ sGST ཡི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ནི་ཕན་ཚུན་དབར་བཀྔོལ་སྔོད་བྱ་མི་ཆྔོག་པ་རླེད།
13
དཔླེར་བརྔོད།
ལྕམ་སྐུ་སྦན་སླེལ་གི་ལུ་དྷི་ཡ་ན་ལག་ཐྔོགས་ཁ་པར་ཚོང་ཁང་ལ་དངྔོས་ཟྔོག་ཚུར་཈ྔོ་སྒྲུབ།
 ༡། ལྡི་ལིར་ཡྔོད་པའི་ལྕམ་སྐུ་ཨླེལ་ཇི་ཡི་དྲུང་ནས་ལག་ཐྔོགས་ཁ་པར་གངས་ ༡༠༠ ཈ྔོས།
 གངས་ཚད་རླེ་རླེའི་ཚོང་སྒྱུར་གི་མ་གནས་རིན་གྔོང་ནི་སྔོར་ ༡༠༠༠ ཡིན་པས་ཁྔོན་བསྔོམས ༡,༠༠,༠༠༠།
 དླེ་ནི་མངའ་སླེ་ཕན་ཚུན་དབར་དུ་བྱུང་བའི་ཚོང་སྒྱུར་ཡིན་པས་ iGST སྔོད་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད།
 ལག་ཐྔོགས་ཁ་པར་སླེང་སྔོད་དགྔོས་པའི་ཁྲལ་འབབ་བརྒྱ་ཆ་ནི་ ༡༨ ཡིན་པར་ཆ་བཞག་ན།
 ཁྲལ་སྔོད་དགྔོས་པ་ནི་ iGST ཡིན་པས་ iGST ནི་སྔོར་ ༡,༠༠,༠༠༠ ལ་བརྒྱ་ཆ་ ༡༨ སད་པས་ = སྔོར་ ༡༨,༠༠༠།
 ༢། པཱ་ཌིཡ་ལ་རུ་ཡྔོད་པའི་ལྕམ་སྐུ་ལཱ་ཝ་ཡི་དྲུང་ནས་ཡང་བསྐྱར་ལག་ཐྔོགས་ཁ་པར་གངས་ ༡༠༠ ཈ྔོས།
 གངས་ཚད་རླེ་རླེའི་ཚོང་སྒྱུར་གི་མ་གནས་རིན་གྔོང་ནི་སྔོར་ ༡༠༠༠ ཡིན་པས་ཁྔོན་བསྔོམས ༡,༠༠,༠༠༠།
 ཚོང་སྒྱུར་དླེ་ནི་མངའ་སླེ་གཅིག་གི་ནང་རྔོལ་དུ་བྱུང་བས་ GST སྔོད་དགྔོས་པ་ནི་= cGST ༩% དང་ sGST ༩%།
 དླེ་ལྟར་ GST སད་པ་ནི་ cGST སྔོར་ ༩,༠༠༠ དང་ sGST སྔོར་ ༩,༠༠༠ ཡིན་པ་རླེད།
 ༣། ཁྔོན་བསྔོམས་དངྔོས་ཟྔོག་གངས་ = ༢༠༠།
 གངས་ ༢༠༠ ཡི་ཁྔོན་བསྔོམས་ཀི་ཚོང་སྒྱུར་མ་གནས་རིན་གྔོང་ནི་ ༢,༠༠,༠༠༠།
 རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ནམ། Input Tax Credit (ITC) = iGST = 18,000/-, cGST = 9,000/-, sGST= 9,000/-
ལྕམ་སྐུ་སྦན་སླེལ་གི་ལུ་དྷི་ཡ་ན་ལག་ཐྔོགས་ཁ་པར་ཚོང་ཁང་ནས་དངྔོས་ཟྔོག་ཕར་ཚོང་སྒྱུར།
 རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ (ITC) ཐྔོབ་རུང་དུ་ཡྔོད་པ་ནི་ iGST ལ་སྔོར་ ༡༨,༠༠༠ དང་ cGST ལ་སྔོར་ ༩,༠༠༠། sGST ལ་སྔོར་ ༩,༠༠༠ བཅས་སྔོ།
 ༡། ཨུ་ནཱ་རུ་ཡྔོད་པའི་རཱ་ནཱ་སྤུན་ལ་ལག་ཐྔོགས་ཁ་པར་གངས་ ༨༠ བཙོངས།
 གངས་རླེ་རླེའི་ཚོང་སྒྱུར་མ་གནས་རིན་གྔོང་ནི་སྔོར་ ༡,༥༠༠ དང་ཁྔོན་བསྔོམས་ = སྔོར་ ༡,༢༠,༠༠༠།
 དླེ་ནི་མངའ་སླེ་ཕན་ཚུན་དབར་དུ་བྱུང་བའི་ཚོང་སྒྱུར་ཞིག་ཡིན་པས་ཁྲལ་སྔོད་དགྔོས་པ་ནི་ iGST བརྒྱ་ཆ་ ༡༨ ཡིན་པ་རླེད།
 སྔོར་ ༡,༢༠,༠༠༠ ཡི་སླེང་སྔོད་དགྔོས་པའི་ GST བརྒྱ་ཆ་ ༡༨ ནི་ = iGST སྔོར་ ༢༡,༦༠༠།
14
 རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་(ITC)ཡྔོད་པ་ནི་ iGST ལ་སྔོར་ ༡༨,༠༠༠ དང་ cGST ལ་སྔོར་ ༩,༠༠༠། sGST ལ་སྔོར་ ༩,༠༠༠ བཅས་སྔོ།
 iGST ཡི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ཡྔོངས་རྔོགས་སད་དླེ་ཐྔོག་མར་ iGST སྔོད་དགྔོས་པས་དླེ་ནི་ ༢༡,༦༠༠ – ༡༨,༠༠༠ = ༣,༦༠༠།
 iGST ཡི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ཡྔོངས་རྔོགས་བཀྔོལ་སྔོད་བྱས་རླེས་ cGST ཡི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་བཀྔོལ་སྔོད་བྱ་དགྔོས་པས་དླེ་ནི་ ༩,༠༠༠ – ༣,༦༠༠ = ༥,༤༠༠།
 རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ (ITC) ལྷག་བསད་ནི་ iGST= སྔོར་ ༠། cGST = སྔོར་ ༥,༤༠༠། sGST = སྔོར་ ༩,༠༠༠།
ལྕམ་སྐུ་སྦན་སླེལ་གི་ལུ་དྷི་ཡ་ན་ལག་ཐྔོགས་ཁ་པར་ཚོང་ཁང་ནས་དངྔོས་ཟྔོག་ཕར་ཚོང་སྒྱུར།
 རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ (ITC) ལྷག་བསད་ནི་ iGST= སྔོར་ ༠། cGST = སྔོར་ ༥,༤༠༠། sGST = སྔོར་ ༩,༠༠༠།
 ༢། ཇཱ་ལན་དྷར་རུ་ཡྔོད་པའི་གུབ་ཏ་སཱན་ལ་ལག་ཐྔོགས་ཁ་པར་གངས་ ༨༠ བཙོངས།
 གངས་ཚད་རླེ་རླེའི་ཚོང་སྒྱུར་མ་གནས་རིན་གྔོང་ནི་སྔོར་ ༡༥༠༠ དང་ཁྔོན་བསྔོམས་སྔོར་ ༡,༢༠,༠༠༠།
 ཁྲལ་སྔོད་དགྔོས་པ་ནི་=cGST(9%)=སྔོར་ ༡༠,༨༠༠ དང་ sGST (9%)=སྔོར་ ༡༠,༨༠༠། ཁྔོན་བསྔོམས་=༢༡,༦༠༠།
 cGST སྔོར་ ༡༠,༨༠༠ སྔོད་རྒྱུར་ cGST ཡི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ལྷག་བསད་སྔོར་ ༥༤༠༠ བཀྔོལ་སྔོད་བྱས་ན་ ༡༠,༨༠༠ – ༥༤༠༠ = ༥༤༠༠།
 cGST སད་རྒྱུ་ནི་སྔོར་ ༤༥༠༠ བསད་ཡྔོད། དླེ་ནི་དངུལ་ལྔོར་ནང་སྔོད་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ།
 sGST སྔོད་དགྔོས་པ་ནི་སྔོར་ ༡༠,༨༠༠ ཡིན་པས་ཐྔོག་མར་ sGST གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ལྷག་བསད་བཀྔོལ་སྔོད་བྱས་ན་ ༡༠,༨༠༠ – ༩,༠༠༠ = ༡,༨༠༠།
 སྔོར་ ༡,༨༠༠ ནི་དངུལ་ལྔོར་ནང་སྔོད་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། དླེ་ལྟར་དངུལ་ལྔོར་ནང་སད་པ་ནི་ = ༥,༤༠༠ + ༡,༨༠༠ = ༧,༢༠༠།
 ལག་ཐྔོགས་ཁ་པར་གི་ཟྔོག་ལྷག་ནི་ ༢༠༠-(༨༠+༨༠)=༢༠༠-༡༦༠=༤༠།
15
 ལག་ཐྔོགས་ཁ་པར་ད་དུའང་མང་ཙམ་཈ྔོས་ཏླེ་ ITCའདང་ངླེས་པ་ཞིག་་ཐྔོབ་ན་མ་གཏྔོགས་ལག་ཐྔོགས་ཁ་པར་གངས་ ༤༠ ཡི་ཁྲལ་འབབ་ནི་ཡྔོངས་རྔོགས་དངུལ་ལྔོར་ནང་འཇལ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད།
ཟླ་རླེའི་རིས་ཤྔོག་(statements)གམ། ཡང་ན་སན་ཤྔོག(Returns)
 རྒྱུན་ལྡན་གི་ཐྔོ་འགྔོད་བྱས་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཞིག་གིས་གཞི་རའི་རིས་ཤྔོག་གམ། ཡང་ན་སན་ཤྔོག་གསུམ་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས།
 GSTR-1 ཈ིན་བཅུ་པའི་མཚམས་ནས་དངྔོས་ཟྔོག་ཕར་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་པའི་རིས་ཤྔོག
 GSTR-2 ཈ིན་བཅྔོ་ལྔ་པའི་མཚམས་ནས་དངྔོས་ཟྔོག་ཚུར་཈ྔོ་སྒྲུབ་བྱས་པའི་་རིས་ཤྔོག
 GSTR-3 ཈ིན་཈ི་ཤུའི་མཚམས་ནས་ (དཔྱ་ཁྲལ་སྔོད་དགྔོས་པ་དང་སད་ཟིན་པ། ITC ལླེན་པའམ་བཀྔོལ་སྔོད་བྱས་པ། དླེ་བཞིན་དངྔོས་ཟྔོག་ཚུར་཈ྔོ་སྒྲུབ་དང་ཕར་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་རིགས་) ཚོང་སྒྱུར་ཡྔོངས་རྔོགས་ཀི་སན་ཤྔོག
 དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་བ། སན་ཤྔོག་དུས་ཡུན་རིང་ GST ཡི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་ཚད་གཞི་གཏན་འབླེབས་ཟིན་པའི་གངས་ཚད་ཧིལ་པྔོ་཈ིན་཈ི་ཤུ་པའི་སྐབས་སུའམ་གྔོང་དུ་འཇལ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད།
 དླེ་ལྟར་ཞིབ་ཆ་ཕླེ་དགྔོས་དྔོན་ནི་཈ྔོ་མཁན་གིས་དངྔོས་ཟྔོག་ཚུར་཈ྔོ་སྒྲུབ་དང་ཚོང་མཁན་གིས་ཕར་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་རིགས་ཀི་དྔོན་དངྔོས་མཚུངས་བསྡུར་གིས་཈ྔོ་མཁན་ལ་ ITC ཡི་ཁླེ་ཕན་བདླེ་བླག་ངང་ཐྔོབ་ཡྔོད་པ་ངླེས་གཏན་བཟྔོ་ཆླེད་དུ་ལགས།
དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མིའི་རིམ་པ་བཞིན་གྔོག་རྡུལ་རིས་འགྔོ་དབྱླེ་དླེབ་ ༣།
 GST དྲྭ་རྒྱའི་ནང་ཐྔོ་འགྔོད་བྱས་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་རླེར་རིས་འགྔོ་དབྱླེ་དླེབ་བམ། ཡང་ན་ཐྔོ་འགྔོད་དླེབ་ ༣ རླེ་཈ར་འཇྔོག་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད།
 ༡། iGST དང་ cGST, sGST/utGST བཅས་ལ་རིས་འགྔོ་དབྱླེ་དླེབ་ཚན་པ་ཆུང་བ་ཐ་དད་རླེ་ཡྔོད་པའི་ ITC15 རིས་འགྔོ་དབྱླེ་དླེབ།
 དངུལ་རང་བཅྔོལ་འཇྔོག་བྱས་པ་དང་བླེད་སྔོད་བྱས་པ། ལྷག་བསད་བཅས་ཀི་ཆླེད་དངུལ་རང་རིས་འགྔོ་དབྱླེ་དླེབ།
16
 iGST དང་ cGST, sGST བཅས་གང་རུང་ནང་འབབ་ཁྲལ་སྔོད་བསད་དང་སད་ཟིན་པ། ཡང་GST གང་རུང་ནང་ཕིར་སྔོག་མ་དངུལ་སྔོད་བསད་དང། མ་དངུལ་སྔོད་དགྔོས་ནང་འཕི་གཅྔོག་ཇི་བྱས་བཅས་གསལ་བའི་རླེའུ་མིག་ཐ་དད་རླེ་ལྡན་པའི་འབབ་ཁྲལ་སྔོད་དགྔོས་ཐྔོ་དླེབ།
 རིས་འགྔོ་དབྱླེ་དླེབ་དླེ་དག་གསུམ་ཀ་ནི་འབླེལ་ཡྔོད་ཀི་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་ཞིག་གི་རིས་ཤྔོག་གམ། ཡང་ན་སན་ཤྔོག་གཞིར་བཟུང་བཟྔོས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་ཐུན་མྔོང་དུ་སྔོད་པའི་དྲྭ་རྒྱ་སླེང་དུ་འབླེལ་ཡྔོད་ཀི་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་དང་དཔྱ་ཁྲལ་བསྡུ་མཁན་གི་ལས་བྱླེད་ག཈ིས་ཀས་ལྟ་ཀླྔོག་བྱླེད་ཐུབ་ཀི་ཡྔོད།
ཚན་པ་ ༣།
GST འྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་པའི་གཞི་རའི་སན་ཤྔོག་ཁག GST ནི་འདི་ལྔོའི་སི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ནས་ལག་བསར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་པས། ཟླ་ཚེས་དླེའི་རླེས་ནས་བཟུང་ཚོང་ག཈ླེར་ལས་རིགས་ནང་ཞབས་ཞུའི་ཁྲལ་(service tax)དང་ཚོང་ཁྲལ(sales tax)། མ་གནས་བསྣན་པའི་ཁྲལ་(VAT)། ཐྔོན་སྐྱླེད་ཁྲལ(excise)བཅས་ཀི་ཆླེད་སན་ཤྔོག་ཐ་དད་རླེ་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་ཀི་མླེད། གལ་སིད་ཁླེད་ཀིས་ཚོང་ལས་ག཈ླེར་བཞིན་ཡྔོད་ཚེ་ GST འྔོག་སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་ཕྔོགས་ཤླེས་རྔོགས་བྱ་རྒྱུ་ནི་གལ་ཆླེ་ཆགས་ཡྔོད། གཤམ་དུ་ GST ལག་བསར་ཞུ་མཚམས་སུ་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་པའི་གཞི་རའི་སན་ཤྔོག་བཞི་འགླེལ་བརྔོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། GST return ནམ་ GST སན་ཤྔོག་ནི་གང་ཡིན་ནམ། དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཞིག་གི་ཡྔོང་འབབ་ཀི་ཞིབ་ཕའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་འཁྔོད་ཡྔོད་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་སན་ཤྔོག་ཅིག་དང་འདྲ་བར། GST སན་ཤྔོག་ནང་གཤམ་གསལ་གི་ཞིབ་ཕ་རྣམས་འཁྔོད་དགྔོས།  ཈ྔོ་སྒྲུབ།  ཚོང་སྒྱུར།  GST ཐྔོན་སྐྱླེད་དམ། Output GST [ཁླེད་ཀིས་བྱས་པའི་ཚོང་སྒྱུར་གི་སླེང་དུ་འགླེལ་བའི་ GST]  རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ ITC (཈ྔོ་སྒྲུབ་བམ། ཡང་ན་ inputs(རྒྱུའི་)སླེང་དུ་འཇལ་བའི་ GST)
17
ཁླེད་ཀིས་ GST སན་ཤྔོག་རྣམས་གང་དུ་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་སམ། GST སན་ཤྔོག་ཚང་མ་དྲ་ཐྔོག་ནས་ཐད་ཀར་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས། ཐུན་མྔོང་གི་དྲ་རྒྱའི་སྔོ་བྱང་ཞིག་ GSTN ནམ་ GST དྲ་རྒྱས་མཁྔོ་སྔོད་ཞུ་གི་ཡྔོད། GST སན་ཤྔོག་ཅིག་གི་ནང་འཁྔོད་པའི་གནས་ཚུལ། GST སན་ཤྔོག་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དླེའི་ནང་གཤམ་གསལ་གི་གཞི་རའི་གནས་ཚུལ་དླེ་དག་འཁྔོད་ཀི་ཡྔོད། ༡། དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མིའི་ GST ངྔོ་རགས(ID)། འདི་ལ་ GSTIN འམ་ GST དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མིའི་ངྔོ་རགས་ཨང་གངས་ཞླེས་ཀང་འབྔོད་ཀི་ཡྔོད། འདི་ནི་ PAN ལ་གཞིར་བཟུང་བའི་ཐྔོ་འགྔོད་ཨང་གངས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རླེད། ( PAN ནི་ GST ལ་ངླེས་པར་དུ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད།) ༢། དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མིའི་མིང་། ༣། འདས་ལྔོའི་(ཚོང་སྒྱུར་གི་)ཡྔོང་འབབ། ༤། དཔྱ་ཁྲལ་དུས་ཡུནིཿ སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུས་པའི་ལྔོ་དང་ཟླ་བ། ཞིབ་ཕའི་གནས་ཚུལ་དླེ་དག་ཚང་མ་ནི་ཁླེད་ཀིས་ GST དྲ་རྒྱའི་སྔོ་བྱང་ནང་རང་཈ིད་ཀི་ཁུངས་སྐྱླེལ་ངྔོ་རགས་སད་དླེ་འཛུལ་མཚམས་སུ་གྔོག་ཀླད་ཀིས་རང་འགུལ་ངང་འགླེངས་འཇུག་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད། གལ་སིད་ཁླེད་རང་ཐླེངས་དང་པྔོར་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་བཞིན་ཡྔོད་ཚེ་ཁླེད་ཀིས་འདས་མ་ཐག་གི་ལྔོའི་ཚོང་སྒྱུར་གངས་ཚད་གཅིག་པུ་འགྔོད་འཇུག་བྱླེད་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། GST སན་ཤྔོག་གི་རིགས་ཚན། GST སན་ཤྔོག་གི་གཞི་རའི་རིགས་ཚན་བཞི་ནི།
སན་ཤྔོག་གི་རིགས་ཚན།
ཞིབ་གནས།
གནས་ཚུལ་འགྔོད་འཇུག
དུས་བཅད་ཚེས་གངས།
དུས་རིམ།
GSTR-1
ཚོང་སྒྱུར་གི་ཞིབ་གནས།
རང་ངྔོས་ནས་རིམ་པས་འགྔོད་འཇུག
ཟླ་རླེས་མའི་཈ིན་བཅུ་པ།
ཟླ་རླེར།
18
GSTR-2
཈ྔོ་སྒྲུབ་ཀི་ཞིབ་གནས། (རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་ལླེན་ཆླེད་དུ།)
གྔོག་ཀླད་ཀིས་རང་འགུལ་ངང་འགྔོད་འཇུག
ཟླ་རླེས་མའི་཈ིན་བཅྔོ་ལྔ་པ།
ཟླ་རླེར།
GSTR-3
དཔྱ་ཁྲལ་སྔོད་དགྔོས་དང་ལྷན་དུ་཈ྔོ་སྒྲུབ་དང་ཚོང་སྒྱུར་གི་ཟླ་རླེའི་གནས་བསྡུས།
གྔོག་ཀླད་ཀིས་རང་འགུལ་ངང་འགྔོད་འཇུག
ཟླ་རླེས་མའི་཈ིན་཈ི་ཤུ་པ།
ཟླ་རླེར།
GSTR-9
ལྔོ་འཁྔོར་སན་ཤྔོག
གྔོག་ཀླད་ཀིས་རང་འགུལ་ངང་འགྔོད་འཇུག
རིས་ལྔོ་རླེས་མའི་སི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡།
ཟླ་རླེར། GSTR-1 དླེའི་ནང་ཁླེད་ཀིས་ཞབས་ཞུ་དང་དངྔོས་ཟྔོག་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་རིགས་ཀི་ཞིབ་ཕའི་གནས་ཚུལ་དང་དླེའི་སླེང་གཤམ་གསལ་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་འཁྔོད་ཡྔོདིཿ ༡། GSTIN: ཁླེད་ཀི་དངྔོས་ཟྔོག་དང་ཞབས་ཞུའི་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མིའི་ངྔོ་རགས་ཨང་གངས། ༢། HSN: དངྔོས་ཟྔོག་གི་རིགས་དབྱླེའི་རྣམ་གཞག་མ་ལག ༣། SAC: ཞབས་ཞུའི་རིས་ཁྲའི་གསང་ཚིག ༤། POS: ཞབས་ཞུའམ་དངྔོས་ཟྔོག་ཚོང་སྒྱུར་གི་ས་གནས། མངའ་སླེའི་ཨང་རགས་ཀང་འགྔོད་དགྔོས། དླེ་དག་ཕལ་ཆླེ་བ་ནི་གྔོག་ཀླད་ཀིས་རང་འགུལ་ངང་འགྔོད་འཇུག་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད། ཁླེད་ཀིས་ GSTR-1 ནང་རང་཈ིད་ཀི་ཚོང་སྒྱུར་ཐྔོབ་འཛིན་ཡྔོངས་རྔོགས་འགྔོད་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། GSTR-2 དླེའི་ནང་ཁླེད་ཀིས་རང་ངྔོས་ནས་ GST སད་ཟིན་པའི་ཞབས་ཞུའམ་དངྔོས་ཟྔོག་཈ྔོ་སྒྲུབ་བྱས་རིགས་ཀི་ཞིབ་ཕའི་གནས་ཚུལ་ཚང་མ་འཁྔོད་ཡྔོད། GST དླེ་ནི་རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་(ITC)གི་ཚུལ་དུ་ཚུར་ལླེན་ཆྔོག་གི་ཡྔོད། དླེའི་དྔོན་ནི་ཁླེད་
19
ཀིས་ inputs (རྒྱུའི་) སླེང་དུ་སད་པའི་ཁྲལ་རྣམས་ output (ཐྔོན་སྐྱླེད་ཀི་)སླེང་དུ་སད་པའི་ཁྲལ་དང་སྔོམ་སིག་བྱ་ཆྔོག་པ་རླེད། གནས་ཚུལ་དླེ་ནི་གྔོག་ཀླད་ཀིས་རང་འགུལ་ངང་འགྔོད་འཇུག་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད། ཁླེད་ལ་ཚོང་ཟྔོག་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་གིས་རང་཈ིད་ཀི་སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་བྱས་མཚམས་སུ་གྔོག་ཀླད་ཀི་རང་འགུལ་ངང་ཁྔོང་གི་ GSTR-1 ནས་ཡིག་ཆ་རྣམས་ལླེན་གི་ཡྔོད། ཁླེད་ཀི་ཚོང་ཟྔོག་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་གི་ངྔོས་ནས་གནས་ཚུལ་ཅི་རིགས་ཆད་ལྷག་བྱུང་རིགས་རྣམས་ཁླེད་ཀིས་རང་ངྔོས་ནས་སྣྔོན་འཕི་བྱ་ཆྔོག GSTR-3 དླེའི་ནང་གཤམ་གསལ་གི་ཞིབ་གནས་ཡྔོངས་རྔོགས་འཁྔོད་ཡྔོདིཿ  ཁླེད་ཀི་཈ྔོ་སྒྲུབ།  ཁླེད་ཀི་ཚོང་སྒྱུར།  དཔྱ་ཁྲལ་གི་དངུལ་འབྔོར། འདི་ནི་ཟླ་རླེའི་གནས་བསྡུས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། དླེར་ཡིག་ཆ་ཡྔོངས་རྔོགས་གྔོག་ཀླད་ཀིས་རང་འགུལ་ངང་ཁླེད་ཀི་ GSTR-1 དང་ GSTR-2 གི་སན་ཤྔོག་ནས་ལླེན་གི་ཡྔོད། གྔོག་ཀླད་ཀིས་ GSTR-2 ནས་རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་(ITC)ལ་གཞིགས་ཏླེ་དཔྱ་ཁྲལ་སྔོད་དགྔོས་རྣམས་རང་འགུལ་གི་སྔོ་ནས་རིས་རྒྱག་གི་ཡྔོད། GSTR-9 དླེའི་ནང་གཤམ་གསལ་གི་ཞིབ་གནས་རྣམས་འཁྔོད་ཡྔོདིཿ  ཈ྔོ་སྒྲུབ།  ཚོང་སྒྱུར།  ཁླེད་ཀི་རིས་དླེབ་ལ་རིས་ཞིབ་ངླེས་པར་དུ་བྱ་དགྔོས་ཡྔོད་མླེད། (ཡྔོང་འབབ་སྔོར་བྱླེ་བ་ ༡ བརྒལ་བ་ལ།)  རིས་ཞིབ་པ། (གལ་སིད་རིས་ཞིབ་བྱ་དགྔོས་བྱུང་ཚེ།)  ཁླེ་དང་གྔོང་གི་རིས་ཁྲ་གཞིར་བཟུང་གི་ཁླེ་འབབ། (ལྔོ་འཁྔོར་གི་གཙང་ཁླེ་དང་དཔྱ་ཁྲལ་རླེས་ཀི་ཁླེ་འབབ་སླེ་ཚོང་ཁླེ།) ཁླེད་ཀི་ཚོང་སྒྱུར་དང་཈ྔོ་སྒྲུབ་བྱས་རིགས་ཀི་ཞིབ་གནས་རྣམས་གྔོག་ཀླད་ཀིས་ཁླེད་ཀི་ GSTR-1 དང་། GSTR-2, GSTR-3 བཅས་ནས་ལླེན་གི་ཡྔོད།
20
གྔོག་ཀླད་ཀིས་གནས་ཚུལ་ཐྔོབ་རུང་གང་ཡྔོད་པ་རྣམས་བླེད་སད་དླེ་ལྔོ་འཁྔོར་ནང་གི་ཚོང་སྒྱུར་རྣམས་རང་འགུལ་གི་སྔོ་ནས་མཐུན་འགིགས་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད། དླེས་དཔྱ་ཁྲལ་སྔོད་དགྔོས་རྣམས་རིས་རྒྱབ་སླེ་ལྔོ་འཁྔོར་དླེའི་ནང་སད་ཟིན་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་དང་གཤིབ་སྡུར་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད། དཔྱ་ཁྲལ་གི་བར་ཁད་ཅི་རིགས་དང་སྐྱླེད་ཀའམ། ཡང་ན་དངུལ་ཆད་རྣམས་ཀང་གྔོག་ཀླད་ཀིས་རང་འགུལ་གི་སྔོ་ནས་རིས་རྒྱག་གི་ཡྔོད། བརྒྱུད་རིམ་ཡྔོངས་རྔོགས་དྲ་ཐྔོག་ནས་འགྔོད་འཇུག་བྱ་དགྔོས་བཟྔོས་པ་དླེས་ GST ལམ་སྔོལ་དླེས་སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་དང་དཔྱ་ཁྲལ་གི་སིག་གཞི་སྲུང་ཕྔོགས་ཀི་ཁུར་པྔོ་རྣམས་ཡང་དུ་གཏྔོང་གི་ཡྔོད་པ་རླེད། རྒྱུན་དུ་འདྔོན་བཞིན་པའི་དྲི་བ་ཁག ༡། སུས་ GST སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་སམ། GST འྔོག་ཐྔོ་འགྔོད་བྱས་པའི་སི་སླེར་ཚང་མས་ GST སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། ཐ་ན་སན་ཤྔོག་ཕིར་སྔོག་གི་དུས་ཡུན་ནང་཈ྔོ་ཚོང་གི་ལས་རིགས་ཅི་ཡང་སླེལ་མླེད་ནའང་ཡྔོང་འབབ་བྱུང་མླེད་པའི་སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། ༢། སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་གི་དུས་རིམ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ། ཚོང་སྒྱུར་དང་ཐྔོ་འགྔོད་ཀི་དབྱླེ་བ་ལ་ལྟྔོས་ཏླེ་དུས་རིམ་ཐ་དད་རླེ་གཏན་འབླེབས་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད། Regular, Foreign Non Residents, Input Service Distributor(ISD), Casual དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་བཅས་ཀིས་ཟླ་རླེའི་སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད་ཅིང། Compounding ནམ་མ཈མ་བསྡུས་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཚོས་ཟླ་གསུམ་རླེའི་སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། ༣། གལ་སིད་ངས་དུས་ཐྔོག་ཏུ་སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་མ་ཞུས་ན་གང་་ཡྔོད་དམ། གལ་སིད་སན་ཤྔོག་གཏན་འབླེབས་དུས་བཅད་ནང་ཚུད་དུ་འགླེངས་འབུལ་ཞུས་མླེད་ཚེ་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་དླེས་ཕིས་འབྱྔོར་཈ླེས་ཆད་཈ིན་རླེར་སྔོར་ ༡༠༠ ནས་རིམ་པས་མང་མཐར་སྔོར་ ༥,༠༠༠ བར་སད་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད།
21
༤། cGST དང་ sGST, iGST བཅས་སྔོ་སྔོར་སན་ཤྔོག་ཐ་དད་རླེ་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་སམ། མི་དགྔོས། cGST དང་ sGST, iGST བཅས་ཀི་སན་ཤྔོག་གཅིག་རླེད། ༥། GSTR-1 སན་ཤྔོག་གང་རླེད་དམ། GSTR-1 སན་ཤྔོག་ནང་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཞིག་གིས་དངྔོས་ཟྔོག་ཕར་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་པའི་ཞིབ་གནས་རྣམས་འཁྔོད་ཡྔོད། སན་ཤྔོག་དླེའི་ནང་གཤམ་གསལ་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་འཁྔོད་ཀི་ཡྔོད།  GSTIN དང་ལྷན་དུ་ཚོང་ལས་ཀི་མིང་དང། སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུས་པའི་དུས་རིམ་ལྟ་བུ་གཞི་རའི་གནས་ཚུལ་ཁག་དང།  ཟླ་བ་གྔོང་མའི་ནང་སླེལ་བའི་ཐྔོབ་ཁྲའི་ཞིབ་གནས་དང་དླེ་འབླེལ་གི་དཔྱ་ཁྲལ་ཕུལ་བ་ཁག  དངྔོས་ཟྔོག་རླེས་ཕྔོགས་སུ་མཁྔོ་འདྔོན་ཞུ་དགྔོས་རིགས་ལ་ཐྔོབ་པའི་ས་འདྔོན་མ་དངུལ་གི་ཞིབ་གནས།  དཔྱ་ཁྲལ་གི་དུས་རིམ་གྔོང་མ་དང་འབླེལ་བའི་དངྔོས་ཟྔོག་ཕར་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་རིགས་ཀི་ཐྔོབ་ཁྲ་རྣམས་ལ་བསྐྱར་བཅྔོས་ཇི་བྱས་ཀི་ཞིབ་གནས། ༦། GSTR-2 སན་ཤྔོག་གང་རླེད་དམ། GSTR-2 སན་ཤྔོག་ནང་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཞིག་གིས་དངྔོས་ཟྔོག་཈ྔོ་སྒྲུབ་ཇི་བྱས་ཀི་ཞིབ་གནས་འཁྔོད་ཡྔོད། GSTR-2 ནི་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཞིག་ལ་དངྔོས་ཟྔོག་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་གིས་འགླེངས་འབུལ་ཞུས་པའི་ GSTR-1 ལ་གཞིར་བཟུང་སླེ་སྔོན་ཚུད་ནས་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་གི་ཡྔོད། སྔོན་ཚུད་ནས་འགླེངས་འབུལ་ཞུས་ཡྔོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ལ་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཞིག་གིས་འཐད་ལྡན་ཡིན་མིན་ལ་ལྟ་ཞིབ་དང་དགྔོས་ངླེས་ཡྔོད་ཚེ་བཅྔོས་སིག་ཀང་བྱླེད་ཆྔོག དཔླེར་ན། གལ་སིད་ཁླེད་ཀིས་ཀམ་པ་ཎི་ཁ་པ་ནས་དངྔོས་ཟྔོག་཈ྔོ་སྒྲུབ་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད་ཚེ་ཀམ་པ་ཎི་འདིས་རང་཈ིད་ཀི་ GSTR-1 སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུས་ཡྔོད་ངླེས་པས་དླེའི་ནང་དངྔོས་ཟྔོག་཈ྔོ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁླེད་རང་གི་མིང་འཁྔོད་ཀི་ཡྔོད། དླེ་རླེས་གནས་ཚུལ་གཅིག་མཚུངས་དླེ་རང་ཁླེད་རང་གི་ GSTR-2 ནང་གསལ་གི་ཡྔོད་པས་དླེ་ནི་ཁླེད་ཀིས་འཐད་ལྡན་ཡིན་མིན་ལྟ་ཞིབ་བྱླེད་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། GSTR-2 ནང་གཤམ་གི་གནས་ཚུལ་ཁག་ཀང་འཁྔོད་ཡྔོད།  དཔྱ་ཁྲལ་ལས་ཁུངས་ཀིས་གྔོག་ཀླད་བརྒྱུད་དླེ་རང་འགུལ་སྔོ་ནས་འགྔོད་འཇུག་བྱས་པའི་དངྔོས་ཟྔོག་཈ྔོ་སྒྲུབ་ཀི་ཞིབ་གནས།
22
 དླེ་སྔོན་འབབ་ཁྲལ་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་འགའ་ཞིག་སད་ཟིན་པའི་ཐྔོབ་ཁྲ་རྣམས་རླེའུ་མིག་ཐ་དད་ཅིག་གི་ནང་འབུལ་ལམ་ཞུ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། ༧། GSTR-3 སན་ཤྔོག་གང་རླེད་དམ། GSTR-3 ནི་ GSTR-1 དང་ GSTR-2 ཡི་མ཈མ་སླེབ་ཀི་རྣམ་པ་ཞིག་ལ་ངྔོས་འཛིན་ཆྔོག GSTR-2 དང་ཆ་མཚུངས་པར་ GSTR-3 ཡང་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཞིག་གི་དངྔོས་ཟྔོག་མཁྔོ་འདྔོན་བྱླེད་མཁན་གིས་འགླེངས་འབུལ་ཞུས་པའི་ GSTR-1 ལ་གཞིར་བཟུང་སླེ་སྔོན་ཚུད་ནས་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་གི་ཡྔོད། སྔོན་ཚུད་ནས་འགླེངས་འབུལ་ཞུས་ཡྔོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ལ་ཁླེད་ཀིས་འཐད་ལྡན་ཡིན་མིན་གི་ལྟ་ཞིབ་དང་དགྔོས་ངླེས་ཡྔོད་ཚེ་བཅྔོས་སིག་ཀང་བྱླེད་ཆྔོག GSTR-3 སན་ཤྔོག་ནང་གཤམ་གསལ་གི་གནས་ཚུལ་ཁག་འཁྔོད་ཀི་ཡྔོད།  ITC རིས་འགྔོ་དབྱླེ་དླེབ་དང། དངུལ་རང་རིས་འགྔོ་དབྱླེ་དླེབ། སྔོད་དགྔོས་རིས་འགྔོ་དབྱླེ་དླེབ་བཅས་ཀི་གནས་ཚུལ།  cGST དང་ sGST, iGST བཅས་ཀི་དཔྱ་ཁྲལ་གི་མགྔོ་བརྔོད་སྣ་ཚོགས་འྔོག་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་བའི་ཞིབ་གནས།  དཔྱ་ཁྲལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་འཇལ་བ་རྣམས་ཕིར་སྔོག་གི་དགྔོས་འདུན་འདྔོན་རྒྱུའི་གདམ་ག་ནི་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཞིག་ལ་ཡྔོད་པ་རླེད། ༨། GST ཟླ་གསུམ་རླེའི་སན་ཤྔོག་(GSTR-4)ནི་གང་རླེད་དམ། དཔྱ་ཁྲལ་ཆུང་ངུ་འཇལ་མཁན་ཞིག་ལ་མ཈མ་བསྡུས་ཀི་འཆར་གཞི་(composite scheme)གདམ་ཀ་བྱླེད་ཆྔོག་པའི་ཐྔོབ་ཐང་ཡྔོད་པ་རླེད། དླེའི་ནང་སྐྱླེ་བྔོ་དླེས་དཔྱ་ཁྲལ་རྣམས་གཏན་འབླེབས་ཀི་བརྒྱ་ཆ་ཞིག་ལ་སྔོད་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། རྒྱུའི་ཁྲལ་འབབ་ཀི་གཅྔོག་ཆའི་ཁླེ་ཕན་(ITC)འཐྔོབ་ཀི་མླེད་ནའང་མ཈མ་བསྡུས་ཀི་འཆར་གཞིར་གདམ་ཀ་བྱས་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཞིག་གིས་བཀྔོལ་སྔོད་བདླེ་བའི་ཟླ་གསུམ་རླེའི་སན་ཤྔོག་གམ་ GSTR-4 འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། སྐྱླེ་བྔོ་དླེས་གཤམ་གསལ་གནས་ཚུལ་དླེ་དག་གཅིག་པུ་མཁྔོ་སྔོད་ཞུ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད་པ་རླེད།  སན་ཤྔོག་ཕིར་སྔོག་གི་དུས་ཡུན་ནང་ཚོང་སྒྱུར་བྱས་པའི་ཁྔོན་བསྔོམས་ཀི་མ་གནས་རིན་གྔོང།  སན་ཤྔོག་ནང་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་བ་རྣམས་ཀི་ཞིབ་གནས།
23
 ཐྔོབ་ཁྲའི་རིམ་པ་གཞིར་བཟུང་གི་དངྔོས་ཟྔོག་཈ྔོ་སྒྲུབ་ཀི་གནས་ཚུལ་རྣམས་གསལ་སྔོན། ༩། GST ལྔོ་འཁྔོར་སན་ཤྔོག་(GSTR-8)གང་རླེད་དམ། GST འྔོག་རྒྱུན་ལྡན་གི་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཚང་མས་ལྔོ་འཁྔོར་གི་སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། འདི་ནི་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཞིག་གིས་ལས་དྔོན་ཇི་བྱས་རྣམས་ཕི་གསལ་ནང་གསལ་ཡྔོང་དྔོན་དུ་ཡིན་པ་རླེད།  དླེ་ནི་ཞིབ་ཕའི་གནས་ཚུལ་འཁྔོད་པའི་སན་ཤྔོག་ཅིག་དང། དླེའི་ནང་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མི་ཞིག་གི་བྱུང་སྔོང་ཡྔོངས་རྔོགས་ཀི་ཞིབ་གནས་འཁྔོད་ཡྔོད་ཅིང། དླེ་དག་ནི་ཟླ་རླེའི་སན་ཤྔོག་རྣམས་ལ་གཞིགས་ཏླེ་བསྐྱར་དུ་སླེ་ཚན་སྔོ་སྔོར་དབྱླེ་ཡི་ཡྔོད་པ་རླེད།  སན་ཤྔོག་དླེའི་ཁླེ་ཕན་གཙོ་བྔོ་ཞིག་ནི་ཚོང་སྒྱུར་རིམ་པ་བཞིན་སླེལ་བའི་ལས་དྔོན་ཇི་བྱས་ཀི་སན་ཐྔོ་ཐུང་ངུའི་རིགས་ལ་སྒྱུར་བཅྔོས་གཏང་རྒྱུའི་གྔོ་སྐབས་མཁྔོ་སྔོད་བྱླེད་ཀི་ཡྔོད་པ་དླེ་རླེད།  སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུ་དགྔོས་པའི་གཏན་འབླེབས་དུས་བཅད་ནི་རིས་ལྔོ་མཇུག་བསིལ་རླེས་ཀི་སི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ཡིན་པ་རླེད། སན་ཤྔོག་དླེ་ནི་རིས་ཞིབ་བྱས་ཟིན་པའི་ལྔོ་འཁྔོར་རིས་ཁྲའི་འདྲ་ཤུས་དང་ལྷན་དུ་འབུལ་དགྔོས་ཀི་ཡྔོད། ༡༠། ངས་སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུས་རླེས་སུ་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་ཆྔོག་གམ། དུས་རིམ་དླེའི་རིང་སྔོད་འཇལ་དགྔོས་པའི་དཔྱ་ཁྲལ་གང་རུང་སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་མ་ཞུས་གྔོང་འཇལ་ཚེ་སན་ཤྔོག་དླེ་ནི་འཐད་ལྡན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གི་ཡྔོད་པས་དླེས་ན་སན་ཤྔོག་འགླེངས་འབུལ་ཞུས་རླེས་སུ་དཔྱ་ཁྲལ་འཇལ་ཆྔོག་གི་ཡྔོད། ༡༡། སན་ཤྔོག་ལ་བསྐྱར་བཅྔོས་བྱླེད་ཆྔོག་གམ། སན་ཤྔོག་ལ་བསྐྱར་བཅྔོས་བྱླེད་ཆྔོག་གི་ཡྔོད།